Tiếp tục thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu đối với hai nhóm thủ tục hành chính liên thông thiết yếu cho người dân

03/08/2026

Ngày 30 tháng 7 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 301/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 63/2024/NĐ-CP ngày 10 tháng 6 năm 2024 của Chính phủ quy định việc thực hiện liên thông điện tử 02 nhóm thủ tục hành chính: đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi; đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, giải quyết mai táng phí, tử tuất. Nghị định số 301/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 9 năm 2026.

Cắt giảm đáng kể các thao tác trùng lặp của người dân theo hướng một lần xác thực, một lần kê khai, một lần nộp hồ sơ và theo dõi kết quả tại một đầu mối

Nghị định số 301/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung các quy định, bảo đảm Cổng Dịch vụ công Quốc gia là điểm "một cửa số" tập trung và duy nhất cho mọi thủ tục hành chính trực tuyến của người dân và doanh nghiệp; đồng thời, thống nhất với mô hình Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của các bộ, cơ quan hiện nay.

Theo các quy định tại Nghị định, dữ liệu về dân cư, dữ liệu hộ tịch và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành được khai thác, tái sử dụng để tự động hình thành hồ sơ cho các thủ tục thành phần; kết quả của thủ tục gốc được chuyển tiếp làm đầu vào cho các thủ tục sau, qua đó giảm biểu mẫu, giấy tờ, số lần gửi hồ sơ và thời gian chờ chuyển tiếp. Cụ thể:

Cắt giảm kê khai trùng lặp: dữ liệu định danh, hộ tịch, cư trú, bảo hiểm xã hội và thông tin thân nhân đã có được tự động điền và tái sử dụng.

Cắt giảm hồ sơ và biểu mẫu: thay nhiều tờ khai riêng lẻ bằng một tờ khai điện tử thống nhất; hệ thống tự phân tách dữ liệu cho từng cơ quan chuyên ngành.

Cắt giảm giấy tờ: không yêu cầu người dân nộp lại Giấy khai sinh, Trích lục khai tử, Giấy chứng sinh/Giấy báo tử khi dữ liệu điện tử có ký số đã được chia sẻ.

Cắt giảm số lần nộp và tra cứu: người dân gửi một lần, nhận một mã hồ sơ và theo dõi kết quả tại Cổng Dịch vụ công quốc gia/Ứng dụng định danh quốc gia.

Cắt giảm thời gian chờ tuần tự: sau khi thủ tục gốc hoàn thành, các nhánh đủ điều kiện được kích hoạt tự động và có thể xử lý song song.

Cắt giảm việc tự xác định cơ quan, biểu mẫu và nhóm chế độ: hệ thống nhận diện và định tuyến hồ sơ đến đúng cơ quan giải quyết.

Theo ước tính, tổng chi phí tuân thủ của hai chuỗi ước giảm khoảng 10,393 tỷ đồng/năm, tương đương 59,5%, đồng thời tiết kiệm khoảng 168.106 giờ thao tác của người dân mỗi năm (kết quả này chưa bao gồm thời gian chờ, chi phí đi lại, chi phí xử lý của cơ quan nhà nước và các lợi ích gián tiếp do giảm sai sót, giảm nhập liệu trùng lặp).

Bổ sung quy định về việc cấp thẻ căn cước trong nhóm thủ tục hành chính: đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi

Theo quy định của pháp luật về căn cước, việc cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi trên cơ sở yêu cầu của người đại diện hợp pháp. Trong thực tiễn, nhu cầu thực hiện đồng thời thủ tục cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi ngay sau khi đăng ký khai sinh của người dân ngày càng tăng nhằm tạo thuận lợi trong quá trình khám chữa bệnh, đi lại và các thủ tục khác cho trẻ em. Đồng thời, các thông tin có sẵn sau khi thực hiện thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú đảm bảo đủ các trường thông tin đầu vào để thực hiện thủ tục cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi.

Do đó, Nghị định số 301/2026/NĐ-CP đã tích hợp thủ tục cấp thẻ căn cước trong nhóm thủ tục liên thông đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi, giúp người dân sau khi hoàn thành đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú không phải thực hiện thêm một quy trình, hồ sơ riêng đối với thủ tục cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi.

Việc mở rộng phạm vi cung cấp dịch vụ công liên thông trên môi trường điện tử đã tạo điều kiện để người dân chỉ cần thực hiện kê khai một lần khi có nhu cầu thực hiện đồng thời nhiều thủ tục hành chính cho trẻ em mới sinh; tăng cường khai thác, sử dụng dữ liệu dân cư, dữ liệu hộ tịch, dữ liệu bảo hiểm xã hội và dữ liệu căn cước theo hướng đồng bộ, thống nhất, giảm tối đa việc cung cấp lại thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Qua đó, đã bảo đảm yêu cầu khai thác, tái sử dụng dữ liệu đã có, đồng thời làm tăng hiệu quả của cơ chế liên thông điện tử trong giải quyết thủ tục hành chính.

Đơn giản hóa thủ tục “xóa đăng ký thường trú” theo hướng thực hiện chủ động

Cùng với việc bổ sung quy định cơ quan thực hiện thủ tục hành chính thực hiện cung cấp dịch vụ công trực tuyến chủ động theo mức độ sẵn sàng về dữ liệu và hạ tầng số, đáp ứng các nguyên tắc quản lý nhà nước về dịch vụ công trực tuyến chủ động theo quy định pháp luật về thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, tại Nghị định số 301/2026/NĐ-CP cũng đã thực hiện đơn giản hóa quy trình, thủ tục “xóa đăng ký thường trú” trong nhóm thủ tục hành chính liên thông đăng ký khai tử, xóa đăng ký thường trú, giải quyết mai táng phí, tử tuất để bảo đảm phù hợp với quy định về trách nhiệm của cơ quan đăng ký cư trú khi tiếp nhận thông tin đối với trường hợp người đã chết theo quy định của pháp luật hiện hành.

Theo đó, sau khi cơ quan đăng ký hộ tịch thực hiện đăng ký khai tử và cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, dữ liệu về tình trạng chết của công dân đã được chia sẻ, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm kiểm tra, xác minh, thực hiện xóa đăng ký thường trú đối với công dân và cập nhật việc xóa đăng ký thường trú vào Cơ sở dữ liệu về cư trú, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Việc đơn giản hóa thủ tục “xóa đăng ký thường trú” theo hướng thực hiện chủ động dựa trên việc nhận chia sẻ dữ liệu đã góp phần đơn giản hóa quy trình giải quyết thủ tục hành chính, giảm số lượng thủ tục người dân phải thực hiện, giảm thành phần hồ sơ, giấy tờ phải kê khai, nộp, xuất trình; đồng thời giảm thời gian xử lý, chi phí đi lại và chi phí tuân thủ cho cá nhân, tổ chức, nâng cao hiệu quả khai thác, tái sử dụng dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu điện tử.

Ngoài ra, Nghị định số 301/2026/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung mới nhằm thực hiện hiệu quả việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu, như: sửa đổi một số nguyên tắc thực hiện quy trình liên thông điện tử theo hướng đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng và giao dịch điện tử; quy định kết quả giải quyết thủ tục hành chính được trả ngay sau khi hoàn thành giải quyết từng thủ tục hành chính trong quy trình liên thông điện tử để tạo thuận lợi cho người dân; quy định về trường hợp xảy ra sự cố hệ thống; bổ sung quy định thực hiện hỗ trợ tài chính cho phụ nữ khi sinh con cùng với thời điểm đăng ký khai sinh theo quy định pháp luật về dân số; sửa đổi đối tượng áp dụng phù hợp với chức năng nhiệm vụ mới của ngành nội vụ và ngành y tế…

Có thể nói, Nghị định số 301/2026/NĐ-CP của Chính phủ đã góp phần thực hiện đổi mới toàn diện và thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính theo hướng dựa trên dữ liệu, bảo đảm nguyên tắc "người dân, doanh nghiệp chỉ cung cấp thông tin một lần", tăng cường tái sử dụng dữ liệu và quản trị dựa trên dữ liệu thời gian thực./.